De EUAA-verwijzingstoolkit is het derde instrument in de kwetsbaarheidstoolkit van het agentschap, die speciaal is ontwikkeld om de herkenning, beoordeling en ondersteuning van asielzoekers met speciale behoeften te vergemakkelijken. De andere twee instrumenten in het pakket zijn het instrument voor de identificatie van personen met bijzondere behoeften, gericht op het bevorderen van de tijdige identificatie van personen met bijzondere procedure- en/of opvangbehoeften in elke fase van de asielprocedure en het opvangproces, en het instrument voor de beoordeling van bijzondere behoeften en kwetsbaarheid, dat is bedoeld om de systematische evaluatie van de situatie van de verzoeker te ondersteunen. De verwijzingstoolkit vervolledigt deze benadering in drie stappen door hulp te bieden bij de doorverwijzing van verzoekers met bijzondere behoeften naar passende ondersteuning na hun identificatie en/of beoordeling.
Doel
Het doel van de verwijzingstoolkit bestaat erin verzoekers met bijzondere behoeften gemakkelijker naar passende ondersteuning te kunnen doorverwijzen1. De doorverwijzing van deze mensen is van cruciaal belang om te voorkomen dat hun toestand verergert of dat zij nieuwe risicofactoren of behoeften ontwikkelen. Het proces van doorverwijzing naar passende ondersteuning moet worden gestart zodra er bij iemand bijzondere behoeften worden vastgesteld.
Beoogde gebruikers
De toolkit is bedoeld voor medewerkers die werkzaam zijn op het gebied van asiel of opvang en die niet noodzakelijkerwijs gespecialiseerd zijn in kwetsbaarheid maar in hun dagelijkse werk wel met kwetsbare dossiers te maken kunnen krijgen. Het kan gaan om registratiemedewerkers, ontvangstmedewerkers, asieldossierbeheerders en eerstelijnsmedewerkers die weinig of geen expertise hebben op het gebied van gezondheid, psychologie, kinderbescherming of andere kwetsbaarheidsgerelateerde thema’s. Het verdient aanbeveling dat gebruikers van de verwijzingstoolkit worden opgeleid om verzoekers met bijzondere behoeften te herkennen en door te verwijzen.
Structuur
De verwijzingstoolkit bestaat uit drie elementen:
- Verwijzingsformulier – een modelformulier om de communicatie tussen iedereen die betrokken is bij de doorverwijzing van een verzoeker in een kwetsbare situatie te vergemakkelijken.
- Zoekinstrument voor dienstverleners – een functie die gebruikers helpt diensten te vinden die ondersteuning bieden aan verzoekers in een kwetsbare situatie. Voordat dit element van het instrument volledig kan worden gebruikt, moet het worden gevuld met informatie over goedgekeurde dienstverleners in een specifiek gebied of een specifieke regio.
- Richtsnoeren – om gebruikers te begeleiden bij de correcte uitvoering van een doorverwijzing. De richtsnoeren beschrijven de noodzakelijke voorwaarden voor het verwijzingsproces, geven aan wat gebruikers moeten of juist niet mogen doen en reiken links naar een verwijzingsmechanisme aan 2 .
Deze drie elementen staan los van elkaar, maar vullen elkaar aan. Ze zitten samen in een toolkit, maar kunnen ook afzonderlijk worden gebruikt.
Instructies voor gebruik
Verwijzingsformulier
In het verwijzingsformulier worden alle bijzondere behoeften van de betrokkene en het soort benodigde ondersteuning beschreven. Daarnaast wordt in het formulier de prioriteit van de vereiste actie aangegeven (onmiddellijk, hoog, gemiddeld, laag), zoals vastgesteld na een voorlopige risicobeoordeling. Het formulier omvat ook een gedeelte waarin informatie wordt verschaft en de verzoeker om toestemming wordt gevraagd om over te gaan tot verwijzing en daartoe de nodige gegevens te verwerken.
Zoekinstrument voor dienstverleners
Het zoekinstrument voor dienstverleners helpt de gebruiker relevante dienstverleners te vinden3 die beschikbaar zijn op nationaal of subnationaal niveau. Om de meest geschikte dienstverlener te vinden, selecteert de gebruiker de specifieke ondersteuning die moet worden geboden, het betrokken gebied en andere relevante velden (bijv. doelgroep, ondersteunende activiteiten, advieskosten, tijdschema’s, beschikbaarheid) om de resultaten te verfijnen. De resultaten worden zowel weergegeven op een kaart als in een lijst, zodat de meest geschikte dienst gemakkelijker kan worden gevonden.
Richtsnoeren
In de richtsnoeren worden de gebruiker aanvullende inlichtingen en goede praktijken aangereikt over de manier waarop een specifieke verwijzing naar behoren moet worden uitgevoerd, de voorwaarden waaraan een verwijzingsprocedure moet voldoen, evenals wat moet en wat juist niet mag worden gedaan, vergezeld van verwijzingen naar bestaande verwijzingsmechanismen. Deze richtsnoeren mogen niet worden beschouwd als opleidingsmateriaal, maar eerder als een hulpmiddel voor de ontwikkeling en verbetering van verwijzingsmechanismen voor verzoekers met bijzondere behoeften.
Gebruikershandleiding
Hier kunt u de gebruikershandleiding raadplegen.
Auteurs
De toolkit is uitgewerkt door een werkgroep van deskundigen bestaande uit vertegenwoordigers van België (Fedasil) en Griekenland (Griekse asieldienst), de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de vluchtelingen (UNHCR), de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM), de Deense Vluchtelingenraad in Griekenland (DRC Greece) en medewerkers van het EUAA, die samen een interdisciplinair team vormden.
Verklarende woordenlijst
De woordenlijst van het verwijzingsinstrument is hier te vinden.
- 1
Relevante verwijzingen zijn te vinden in de volgende bepalingen: overweging 29 en artikel 24, lid 4, van de asielprocedurerichtlijn alsmede artikel 11, lid 1, artikel 17, lid 2, artikel 22, lid 2, en artikel 23, lid 1, van de richtlijn opvangvoorzieningen).
- 2
Door het EUAA gehanteerde operationele definitie van “verwijzingsmechanisme”: een mechanisme dat tot doel heeft personen met speciale behoeften te herkennen, te beschermen en te ondersteunen door hen door te verwijzen, in samenwerking met de relevante overheidsinstanties en het maatschappelijk middenveld. Deze definitie is gebaseerd op de definitie van nationale verwijzingsmechanismen voor slachtoffers van mensenhandel die is opgesteld door de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE).
- 3
De betrokken dienstverleners zijn professionals die hun diensten aanbieden op het grondgebied van de EU+-landen en die naar behoren in één of meer van de vastgestelde behoeften kunnen voorzien.